اين بسيار جالب است. كتاب كرشنتسو خيلي مطلوب و موٴثر بود. و اين ناشي بود از: 1) جامعيت، جامعالاطراف بودن و تازگي نسبي مطالبش؛ 2) در دسترس بودنش به زبانهاي محلي. براي ترجمهٴ آثار مربوط به كشاورزي، يعني نوشتههاي اصيل لاتيني كمتر از درباب مزرعهداري تمايل وجود داشت، آثاري كه حاوي آموزههاي ايتاليايي بودند و به لاتيني متكلف ومصنوع نوشته شده بودند. از 59 چاپ درباب مزرعهداري تنها 12چاپ به لاتيني، 18 چاپ به ايتاليايي، 15 چاپ به فرانسه، 12 چاپ به آلماني و 2 چاپ به لهستاني است. باز هم جالب است كه هيچيك از چاپهاي لاتيني آن در ايتاليا منتشر نشده است. مختصر آن كه، هرچند تفاوت زيادي ميان آثار مربوط به كشاورزي و كتاب كرشنتسو وجود نداشت، اولي را كلاسيك و دومي را نسبتاً جديد ميشمردند واين برداشتي درست بود.
مـاتيـوس سيلـواتيكـوس
ماتيوس سيلواتيكوس.1 لغتنويس، گياهشناس و پزشك ايتاليايي (متوفا حدود 1342) مشهور به ((پزشك شاه و درويش)) و ملقب به صاحب جامعالقوانين.
در اواخر سدهٴ سيزدهم در مانتوا يا سالرنو زاده شد؛ در سالرنو برآمد و در سال 1297 در آنجا تدريس ميكرد؛ تحت حمايت روبر شاه سيسيل (1309 ـ 1343) كار ميكرد؛ درحدود سال1342وفات يافت. او را نبايد با پزشك همنام معاصرش در ميلان اشتباه كرد.
او در سالرنو يك باغ نباتات داشت ــ در واقع، نخستين باغ نباتاتي كه ميشناسيم؛ البته در صورتي كه باغهاي گياهان صومعهها را به حساب نياوريم. او در آن باغ نه تنها گياهان اهلي، بلكه گياهان خارجي را هم كاشته بود، از قبيل گوش فيل كه تخم آن را از يونان بهدست آورده بود. به نظر ميرسد سفرهاي زيادي كرده بود، گياهان را در نقاط مختلف مشاهده كرده و راجع به آنها اطلاعاتي گرد آورده بود.
او كتاب ادويهٴ مفردهٴ بزرگي تأليف كرد به نام جامعالقوانين كه بدان شهرت و لقب يافت.
تأليف آن، كه در سال 1297 آغاز شده بود، در سال 1317 به انجام رسيد و به شاه روبر (در سال1337؟) تقديم شد.
جامعالقوانين كتاب مرجعي است درباب بيماريها و درمان آنها بهصورت يك فرهنگ ادويهٴ مفرده در 724 فصل در تحرير اصلي (و 720 فصل در تحريرهاي ديگر)، كه تقريباً بهصورت الفبايي تنظيم شده و در آن نام گياهان به يوناني، عربي و لاتيني آمده است. ترانويسي عربي او بسيار خراب است و پيداست كه آن زبان را نميدانسته است. به دنبال ذكر نام ادويه، توصيف آنها و خواصشان براساس ((مراجع استناد)) آمده. در برخي موارد مشاهدات خودش را هم اضافه كرده